Jeroen Koning wordt NVvP-bestuurder

Dr. Jeroen Koning treedt half april toe tot het verenigingsbestuur. Voor de NVvP was hij eerder actief in diverse commissies en als voorzitter van de werkgroep die het nieuwe opleidingsplan implementeerde. Jeroen Koning volgt Alan Ralston op die vanaf het Voorjaarscongres 2024 vertrekt.  

Jeroen Koning: “Ik zet mijn eigenschappen en kwaliteiten graag in voor een sterkere positie van mijn patiënten, maar zeer zeker ook voor die van mijn collega-psychiaters en van de beroepsgroep als geheel. Het inspireert me, en raakt mij soms, als zij daardoor groeien en meer regie en autonomie ervaren.”

Lees hier (externe link) een kennismakingsinterview met Jeroen.

Start commissie euthanasie

In het voorjaar van 2024 stelt het NVvP-bestuur een nieuwe strategische adviescommissie euthanasie aan, onder leiding van psychiater Radboud Marijnissen. De commissie richt zich op strategische vraagstukken rond euthanasie bij psychisch lijden, adviseert het bestuur, verbindt landelijke initiatieven en onderhoudt belangrijke contacten. Ze treedt op sparringpartner rond optredens in media en politiek en een aantal commissieleden neemt deel aan de werkgroep die de richtlijn over levensbeëindiging bij psychische aandoeningen herziet. De commissie bestaat uit NVvP-leden en vertegenwoordiging vanuit MIND.  

Radboud Marijnissen vertelt in het NOS Journaal van 19 oktober over de herziening van de richtlijn. Bekijk het fragment (externe link) (vanaf minuut 13)

Welkom aan twee nieuwe platforms

Het platform WEN (Werkgroep ECT Nederland) is een netwerk van psychiaters die ECT–behandelingen verder willen ontwikkelen en kennis delen via (half)jaarlijkse bijeenkomsten.  
Het platform zwangerschapspsychiatrie richt zich op kennisontwikkeling, -deling en samenwerking rondom mensen met psychiatrische stoornissen peripartum.

Start nieuwe werkwijze richtlijnenonderhoud

In 2024 starten we met modulair onderhoud van richtlijnen in clusters, zodat vernieuwing sneller en gerichter gebeurt. We maken een indeling voor alle psychiatrie richtlijnen in 8 clusters en zoeken naar psychiaters die plaats willen nemen in clusterstuurgroepen of -expertisegroepen. We starten met het modulair onderhoud van de richtlijnen in het cluster Psychiatrie & Diagnostiek.  
 
In de richtlijnendatabase (externe link) is toegankelijke informatie (o.a. animaties) te vinden over de nieuwe werkwijze.  

NVvP-richtlijnontwikkeling en externe zorgstandaarden

We publiceren in 2024 in de Richtlijnendatabase o.a. de herziene versies van de richtlijnen Stoornissen in het gebruik van alcohol, Depressie, Angst en dwang en Psychiatrisch onderzoek en rapportage in strafzaken. Ook publiceren we een nieuwe richtlijn Psychosespectrum, een aanvulling op de bestaande richtlijnen voor Vroege psychose en Schizofrenie. De commentaarfases van de richtlijnen Autisme, PTSS en Suïcide zetten we uit onder psychiaters en we starten met een addendum bij de richtlijn Levensbeëindiging op verzoek.
Akwa GGZ levert op het gebied van somatische screening en leefstijl in 2024 nieuwe zorgstandaarden op.

Bekijk onze website (externe link) voor meer informatie over richtlijnen en zorgstandaarden.

In de media: Alleen antidepressiva slikken voldoet niet meer bij een stevige depressie. Patiënten moeten volgens de nieuwe richtlijn ook in therapie. Worden de wachtlijsten dan nog langer? Dagblad Trouw (externe link) vroeg het aan psychiaters en richtlijn- commissieleden Jan Spijker en Eric Ruhé.  

Versterking kwaliteitstransparantie ggz

De NVvP neemt deel aan het programma Versterken kwaliteitstransparantie ggz, onder regie van het Zorginstituut Nederland  en bekostigd door VWS, als onderdeel van het Integraal Zorgakkoord (externe link, opent in nieuw tabblad). In dit programma werken vertegenwoordigers van patiënten, aanbieders en verzekeraars samen aan verbeteringen in de toegankelijkheid en bruikbaarheid van kwaliteitsinformatie, onder meer via datagedreven dialogen in lerende netwerken. Voor psychiaters betekent dit in de toekomst meer aandacht voor het meten en delen van zorguitkomsten – niet alleen voor verantwoording, maar ook voor leren, verbeteren en transparantie richting de patiënt.

Ontwikkeling nieuwe versie Landelijk Kwaliteitsstatuut

In 2024 is de NVvP intensief betrokken bij de ontwikkeling van het Landelijk Kwaliteitsstatuut (externe link) (LKS) versie 4.0. Deze versie treedt op 1 januari 2026 in werking, als opvolger van de huidige versie 3.0 die tot en met 2025 geldig blijft. Het LKS 4.0 scherpt de invulling van het regiebehandelaarschap aan, legt meer nadruk op samenwerking binnen teams en geeft zorgaanbieders meer ruimte om afspraken te maken die passen bij hun eigen praktijk. Belangrijke aandachtspunten zijn de afstemming van verantwoordelijkheden binnen het team en de praktische ondersteuning die daarbij nodig is.

Verbeteringen rondom de kwaliteitsvisitatie

Omdat de vereniging weet hoe schaars de tijd van psychiaters is en hoe hoog vaak de administratielast, hebben we in 2024 gewerkt aan het verbeteren van eigen visitatieprocessen en -services. Met de vernieuwde webapplicatie Exata kunnen psychiaters vanaf 2025 zelf een visitatie aanvragen, een datum plannen en vragenlijsten invullen, zónder tussenkomst van het verenigingsbureau. Ook is er met succes gewerkt aan het terugdringen van de wachttijd tot een visitatie en aan een plan voor verdere optimalisatie van het visitatieproces.  

Alles over de kwaliteitsvisitatie is te lezen op onze website (externe link, opent in nieuw tabblad). 
 
 Enkele cijfers: In 2024 visiteert de NVvP 844 psychiaters. In totaal organiseren we 123 reguliere visitaties en 7 bijzondere (individuele) visitaties. We verwelkomen circa 21 nieuwe visiteurs en verzorgen 3 opleidingsdagen. 

Communicatie rond (acute) medicijntekorten

Medicijntekorten (externe link) vormen in 2024 een groeiend probleem voor de patiëntenzorg. De NVvP informeert leden via de website en nieuwsbrief over (acute) tekorten, zoals imipramine, en helpt in de zoektocht naar alternatieven. Ook peilen we de impact van het tekort aan olanzapine via een enquête, en organiseert de NVvP samen met apothekersorganisaties NVZA en KNMP een webinar waarin het Landelijk Coördinatiecentrum Geneesmiddelen (LCG) toelicht hoe de landelijke beschikbaarheid van dit essentiële middel wordt gecoördineerd. 

 In de media: “Het is riskant om zomaar te wisselen van medicatie. Of een geneesmiddel werkt bij iemand is heel persoonlijk, en dat uitzoeken kost tijd.” Psychiater Bert Luteijn in een NOS-online artikel (externe link) over gebrek aan een schizofrenie medicijn.  

Medewerking aan Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen  

Samen met de Federatie Medisch Specialisten levert de NVvP input voor de Nederlandse lijst kritieke geneesmiddelen (externe link) van het LCG, die in november aan de minister van VWS wordt aangeboden. De lijst biedt inzicht in geneesmiddelen die het meest kritiek lijken te zijn wanneer de beschikbaarheid ervan in het geding komt en ondersteunt het ministerie van VWS en zorginstellingen bij het prioriteren van beleid en maatregelen tegen medicijntekorten. 

Werkbezoek zorgverzekeraars aan esketamine-aanbieder

De NVvP organiseert een werkbezoek voor Zorgverzekeraars Nederland aan het Radboudumc Nijmegen, één van de 22 actieve centra die intranasale esketamine aanbiedt in de behandeling van patiënten met ernstige therapieresistente depressie. Behandelaars geven onder meer een toelichting op de infrastructuur die daarvoor nodig is en presenteren de eerste resultaten uit de kwaliteitsregistratie van het Esketamine Neusspray Consortium Nederland.  

Organisatie 52ste Voorjaarscongres

Van 10 t/m 12 april vindt het Voorjaarscongres plaats in MECC Maastricht, met als motto ‘Psychiatrie in perspectief’. Bezoekers krijgen een brede kijk op het vak, met ook internationaal toonaangevende sprekers zoals Andrea Cipriani, David Hill en Lisa Page. Duurzaamheid blijft een speerpunt: reizen per trein, plantaardige lunches en herbruikbare materialen worden gestimuleerd. Driekwart van de meer dan 2.300 deelnemers geven het congres over de hele linie een dikke voldoende! 

Ontwikkeling van kennisagenda’s

Kennisagenda’s in de psychiatrie helpen om (financiering van) onderzoek, scholing en beleid beter aan te laten sluiten op de praktijk. In 2024 treffen we voorbereidingen voor de herziening van de Kennisagenda Zorgevaluatie uit 2018. Na toekenning van subsidie en het aantrekken van een projectvoorzitter, begint psychiater Annemiek Dols eind 2024 met het opzetten van een werkgroep voor de herziening. Samen met kernhoogleraren verkennen we ook de mogelijkheden tot hun bijdrage hieraan en aan een eventuele sectorbrede landelijke kennisagenda. 
Voor de Kennisagenda Soma & psyche jeugd vindt in het voorjaar een prioriteringsbijeenkomst plaats om 54 kennisvragen terug te brengen naar 10. Daarnaast vragen we hoogleraren jeugdpsychiatrie en kindergeneeskunde welke lopende onderzoeken aansluiten op deze top-10. 

Samenwerking met ZonMw  

Om meer invloed te krijgen op (VWS-)besluiten en ggz-onderzoeksprogramma’s, starten we in 2024 gesprekken met ZonMw. Dit leidt tot een plek voor de CWA-voorzitter in de begeleidingscommissie van de bestuurlijke verkenning “Passende Zorg gelden voor ggz” (externe link, opent in nieuw tabblad) en tot een succesvolle subsidieaanvraag van de NVvP– samen met andere partijen – voor onderzoek naar de potentie van ‘Federated Learning’ voor een landelijke infrastructuur voor zorgevaluatie.

Onderzoek naar duurzame inzetbaarheid aios psychiatrie

Hoe blijven aios mentaal, fysiek en professioneel gezond – nu én later? We onderzoeken dit samen met aios en opleiders via een vragenlijst en ontvangen 118 reacties. De uitkomsten van het onderzoek en vervolgstappen bespreken we in het Concilium in 2025. We nemen de resultaten ook mee in de evaluatie van het opleidingsplan in 2026.

Kostenonderzoek beschikbaarheidsbijdrage  

De beschikbaarheidsbijdrage compenseert opleidingsinstellingen voor de kosten die zij maken bij het opleiden van aios psychiatrie. Herziening van deze bijdrage door de NZa (Nederlandse zorgautoriteit) samen met de sector moet ervoor zorgen dat de bijdrage beter aansluit bij de inspanningen. In 2024 adviseert de NVvP de NZa over de inhoud en aanpak van de uitvraag en we ondersteunen de opleidingsinstellingen bij het aanleveren van kostengegevens. We bereiden de instellingen voor via o.a. een webinar, praktische toelichting en communicatie via onze website en weekupdate.

Samenwerking voor een mentaal gezonder Nederland

In 2025 intensiveert de NVvP de samenwerking met MIND, het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP) en de Nederlandse ggz. Vanuit een gedeelde ambitie voor een mentaal gezonder Nederland trekken de vier organisaties – het ‘ggz-kwartet’ – steeds vaker samen op richting politiek, beleid en samenleving. Een gezamenlijk toekomstperspectief (externe link, opent in nieuw tabblad) beschrijft de thema’s waar we de komende 10 jaar aan willen werken.

De politieke ontwikkelingen in 2025 geven deze samenwerking extra betekenis. De val van het kabinet en de daaropvolgende verkiezingen bieden belangrijke momenten om de belangen van patiënten, naasten, professionals en instellingen gezamenlijk onder de aandacht te brengen. Het kwartet spreekt zich uit over het belang van voortzetting van het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA), ontwikkelt gezamenlijke bouwstenen voor de verkiezingsprogramma’s en lanceert de Kieswijzer Mentale Gezondheid 2025. Ook gaan vertegenwoordigers van het kwartet tijdens een verkiezingsbijeenkomst met politici in gesprek over oplossingen voor de uitdagingen in de ggz. Eind 2025 wijzen we de informateur op het belang van een prominente plek voor mentale gezondheid op de maatschappelijke en politieke agenda.  

Voortgang cruciale ggz en landelijke samenwerking

De NVvP pleit ook in 2025 voor versterking van de beschikbaarheid en continuïteit van hoogcomplexe psychiatrische zorg en agendeert knelpunten binnen de cruciale ggz actief. Samen met de andere partijen binnen het bestuurlijk overleg cruciale ggz zetten we stappen om de marktwerking binnen de cruciale ggz te beperken, met als doel voldoende beschikbaarheid van High & Intensive Care (HIC) en Intensive Home Treatment (IHT) te borgen voor mensen met een hoogcomplexe zorgvraag. Binnen dit kader verkennen we de uitbreiding van budgetbekostiging als mogelijk bekostigingsmodel om de stabiliteit van het zorgaanbod te versterken. Daarnaast richten we de Landelijke Tafel Cruciale GGZ op om de afstemming tussen zorgvraag en zorgaanbod verder te verbeteren. Deze tafel ondersteunt wanneer regionale partijen knelpunten niet zelfstandig kunnen oplossen. In 2025 ligt de nadruk op de opstartfase, waarin regio’s knelpunten in kaart brengen en praktijkervaringen delen om te komen tot een gezamenlijk landelijk beeld en gerichte vervolgstappen.

Instemming met het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)

In 2025 stemt de Federatie Medisch Specialisten (FMS) in met het AZWA, nadat ook de ledenraad van de NVvP zich unaniem achter deelname heeft geschaard. Het akkoord bevat belangrijke afspraken over de toekomstbestendigheid van de zorg, samenwerking tussen zorg en sociaal domein, toegankelijkheid van zorg en het terugdringen van arbeidsmarkttekorten. Het AZWA bouwt voort op bestaande afspraken in o.a. het Integraal Zorgakkoord.
Samen met de FMS werkte de NVvP vanaf het najaar van 2024 intensief samen met MIND, het NIP, de Nederlandse ggz om de belangen van de ggz goed in het akkoord te verankeren. Door de actieve betrokkenheid van het NVvP-bestuur, ledenraad en andere betrokkenen heeft de NVvP een substantiële bijdrage geleverd aan de uiteindelijke afspraken voor de ggz.

Nieuwe cao-ggz

In 2025 worden de onderhandelingen over een nieuwe cao-ggz afgerond. De cao bevat onder meer afspraken over verbetering van de koopkracht en een betere vergoeding van bereikbaarheids-, aanwezigheids- en consignatiediensten. De NVvP heeft eerder via de Beroepsbelangencommissie (BBC) input voor de onderhandelingen geleverd. Ook hebben psychiaters meegedacht in klankbordgroepen van de LAD, die de onderhandelaars van advies voorzien. Belangrijke aandachtspunten vanuit de beroepsvereniging waren o.a. een passende vergoeding van diensten, een gezonde werk-privébalans en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden.
Eind van het jaar roepen we psychiaters op zich aan te melden voor LAD-klankbordgroepen voor de vólgende cao- onderhandeling in 2026.

Pleidooi voor structurele bemoeizorg

De NVvP zet zich actief in voor betere zorg voor mensen met ernstige psychische problemen die zelf geen hulp zoeken of accepteren. In aanloop naar het Kamerdebat over verward/onbegrepen gedrag en veiligheid roept de vereniging op om bemoeizorg wettelijk te verankeren en structureel onderdeel te maken van lokale ggz-teams. Het pleidooi krijgt extra gewicht door een onderzoeksrapport van verschillende inspecties, waarin ook wordt gewezen op het belang van meer bemoeizorg voor mensen met verward gedrag en betere samenwerking tussen betrokken organisaties. Tijdens het Kamerdebat worden meerdere moties aangenomen die oproepen tot structurele borging van bemoeizorg. Daarmee krijgt een onderwerp waarvoor de NVvP zich al langere tijd inzet nadrukkelijk aandacht op de politieke agenda.

  Voorzitter Niels Mulder licht het NVvP-pleidooi toe in verschillende media, waaronder Eén Vandaag, Volkskrant, en Algemeen Dagblad.

Inzet voor de Hervormingsagenda Jeugd

De NVvP zet zich ook in 2025 via de Samenwerkende Beroepsverenigingen Jeugd (SBJ) actief in voor de uitvoering van de Hervormingsagenda Jeugd, met als doel de toegankelijkheid, kwaliteit en beschikbaarheid van jeugdhulp te verbeteren. Een belangrijke ontwikkeling is het wetgevingstraject rond de Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg. We leveren gezamenlijk input op zowel het wetsvoorstel als de onderliggende regelgeving. Daarbij pleiten we voor een goede beschikbaarheid van specialistische jeugdhulp, vermindering van administratieve lasten en uitvoerbare regels voor zorgaanbieders. Ook reageren we op voorgestelde amendementen en benadrukken we het belang van samenhang tussen de verschillende maatregelen uit de Hervormingsagenda. Met brieven aan het kabinet en de Tweede Kamer vragen we gedurende het jaar blijvend aandacht voor deze punten.

Inbreng bij evaluatie van de Wvggz en Wzd

In 2025 levert de NVvP een reactie op de consultatie van de Evaluatiewet Wet verplichte ggz (Wvggz)/Wet zorg en dwang (Wzd). De vereniging ondersteunt verschillende voorstellen die de uitvoerbaarheid van de wet verbeteren, maar plaatst ook kanttekeningen bij onderdelen van het wetsvoorstel, waaronder de samenloop tussen de Wvggz en de Wzd en de betrokkenheid van psychiaters bij besluiten over verplichte zorg. De NVvP-reactie wordt opgesteld in samenwerking met verschillende geledingen binnen de vereniging en er volgt een ook een reactie apart met de Nederlandse ggz.

Ondersteuning bezwaar tegen ggz-tarieven

De NVvP ondersteunt de LVVP in haar bezwaar tegen de NZa-tarieven voor 2026. De vereniging deelt de zorgen over de gehanteerde rekenmethodiek en de gevolgen daarvan voor een reële bekostiging van vrijgevestigde ggz-zorg. Samen met andere beroepsorganisaties pleiten we voor transparante en kostendekkende tarieven die de toegankelijkheid van zorg waarborgen. In december lichten verschillende veldpartijen hun bezwaren toe tijdens een hoorzitting bij de NZa.

Collectieve DSM-licentie geregeld

In 2025 werkt de NVvP samen met andere beroeps- en brancheorganisaties aan een oplossing voor het gebruik van de DSM-classificatie vanaf 2026. Nadat het ministerie van VWS besluit te stoppen met de centrale financiering van DSM-licenties, dreigt onduidelijkheid te ontstaan over de beschikbaarheid en bekostiging van de classificatiesystematiek in de ggz. Samen met onder meer de Nederlandse ggz, LVVP, NIP en NVP bereikt de NVvP een collectieve licentieovereenkomst met Boom uitgevers voor 2026 en 2027. Hiermee blijft het gebruik van de DSM-classificatie voor (zgp)leden van de deelnemende organisaties gewaarborgd.

Oproep voor extra aandacht voor psychische crisis in Gaza

In de zomer vraagt de NVvP in een brief aan premier Schoof aandacht voor de ernstige psychische gevolgen van de oorlog in Gaza. Naast de humanitaire crisis dreigt een grootschalige psychische crisis, terwijl de geestelijke gezondheidszorg grotendeels is weggevallen. De NVvP spreekt steun uit voor de door het kabinet aangekondigde maatregelen, maar benadrukt dat aanvullende actie noodzakelijk is. Daarbij pleit de vereniging voor vrije toegang tot humanitaire hulp, onbelemmerde toegang tot voedsel en medische zorg en internationale inspanningen om psychische hulpverlening in Gaza mogelijk te maken.

Steun aan huisartsen-actie ‘Goede zorg kent geen grenzen’

De NVvP steunt de campagne #zorgkentgeengrenzen, een initiatief van verschillende huisartsenorganisaties. Aanleiding is een wetsvoorstel dat het strafbaar maakt om mensen zonder geldige verblijfspapieren hulp te bieden. De NVvP benadrukt dat psychiaters zorg verlenen aan iedereen die psychische hulp nodig heeft, ongeacht afkomst of verblijfsstatus. Wij vinden dat toegang tot noodzakelijke zorg een fundamenteel uitgangspunt moet blijven en spreken ons daarom uit tegen wetgeving die dit belemmert.

Steun voor verbod op conversiehandelingen

Begin van het jaar spreekt de NVvP haar steun uit voor het initiatiefwetsvoorstel om conversiehandelingen gericht op het veranderen van iemands seksuele oriëntatie of genderidentiteit strafbaar te stellen. In een brief aan de Tweede Kamer benadrukken we dat dergelijke praktijken schadelijk zijn voor de mentale gezondheid en geen plaats hebben binnen de reguliere gezondheidszorg. Op 9 september 2025 stemt de Tweede Kamer in met het wetsvoorstel. De behandeling in de Eerste Kamer volgt in 2026.

Ontmoeting en kennisdeling centraal op het Voorjaarscongres  

Het Voorjaarscongres 2024 is door de bezoekers beoordeeld met een overall rapportcijfer (externe link) van 7,6. De meeste bezoekers geven in de evaluatie aan dat zij naar het congres komen voor ontmoeting met collega’s. Een andere belangrijke reden is het vergroten van kennis. Bijna een kwart van de respondenten geeft ‘het verenigingsgevoel’ als reden voor hun komst.

Bekijk hier (externe link, opent in nieuw tabblad) de aftermovie van het Voorjaarscongres 2024

Nieuwe online ledenomgeving  

Eind 2024 lanceert de NVvP een gloednieuwe website én een online community, onder de nieuwe domeinnaam psychiatrie.nl (externe link, opent in nieuw tabblad). Deze omgeving is ontworpen voor psychiaters (in opleiding) en gekoppeld aan een vernieuwde ledenadministratie, bedoeld om hen te ondersteunen in hun werk en met volop mogelijkheden voor contact, samenwerking en kennisdeling.

Nieuws en verdieping voor leden

In 2024 ontvangen leden – buiten vakanties en feestdagen – elke vrijdag de NVvP-weekupdate met actueel nieuws uit de vereniging en het werkveld. Deze updates zijn ook terug te lezen op onze website. Het ledentijdschrift De Psychiater (externe link), dat we samen met BPM Medica uitgeven, verschijnt in 2024 acht keer met medische, beleidsmatige en maatschappelijke thema’s, nieuws van de vereniging en een vaste column van de voorzitter. We brengen twee specials uit: één over het Voorjaarscongres en één special over euthanasie in de psychiatrie (externe link). Sinds dit jaar is psychiater Forugh Karimi de hoofdredacteur.